Co zawiera umowa
- Dane użyczającego i biorącego: imię i nazwisko, adres, numer dowodu osobistego i PESEL.
- Opis broni, cel pozwolenia biorącego oraz numery, daty i komendy z decyzji o pozwoleniu obu stron.
- Postanowienie o amunicji i czas trwania umowy – nieokreślony albo do wskazanej daty.
- Możliwość rozwiązania umowy na żądanie użyczającego oraz odesłanie do Kodeksu cywilnego.
- Informację o dwóch egzemplarzach i miejsca na podpisy.
Co przygotować: pełna lista
- Imiona i nazwiska, adresy, numery PESEL oraz serie i numery dowodów osobistych obu stron.
- Decyzje o pozwoleniu obu stron – numery, daty, komendy wydające oraz zakres uprawnień.
- Dane broni z legitymacji lub faktury: rodzaj, marka, model, kaliber i numer seryjny.
- Miejsce i datę zawarcia umowy oraz uzgodniony czas użyczenia: bezterminowo lub do konkretnej daty.
- Ustalenie, czy umowa obejmuje amunicję, oraz ewentualne dodatkowe postanowienia.
Co zrobić po pobraniu
- Porównaj dane stron, broni i decyzji z dokumentami. Sprawdź, czy oświadczenia w umowie odpowiadają rzeczywistym uprawnieniom obu osób.
- Przed przekazaniem broni sprawdź warunki użyczenia opisane poniżej. Sam podpis pod umową nie zastępuje wymaganego pozwolenia.
- Wydrukuj dwa jednobrzmiące egzemplarze. Obie strony podpisują każdy z nich i zachowują po jednym.
Użyczenie broni w praktyce: przepisy, koszty i co zrobić z umową
Umowa użyczenia to jedyny dokument, który biorący ma przy sobie razem z cudzą bronią. Poniżej zbieramy to, o co strony pytają najczęściej. Objaśnienie pól formularza znajdziesz w poradniku o umowie użyczenia broni.
Podstawa prawna
Użyczenie broni między posiadaczami pozwoleń reguluje art. 28 ustawy o broni i amunicji: broń odpowiadającą celom sportowym lub łowieckim można użyczyć osobie z pozwoleniem wydanym w celu sportowym lub łowieckim; cele obu stron nie muszą być identyczne. Samą umowę opisują art. 710 i następne Kodeksu cywilnego – użyczenie jest z natury nieodpłatne, a forma pisemna nie jest ustawowo wymagana. Pisemna umowa ma jednak znaczenie praktyczne: to nią biorący wykazuje legalność posiadania broni przy kontroli. Udostępnienie broni osobie nieuprawnionej jest przestępstwem z art. 263 § 3 Kodeksu karnego, dlatego przed podpisem sprawdza się decyzję biorącego, a nie tylko jego słowo.
Opłaty i formalności urzędowe
Użyczenie nie podlega opłacie skarbowej ani podatkowi od czynności cywilnoprawnych, bo jest umową nieodpłatną. Umowy nie rejestruje się w Wydziale Postępowań Administracyjnych i nie zgłasza Policji. Nie składasz nic w urzędzie – dokument zostaje u stron.
Co zrobić z podpisaną umową
Przygotuj dwa egzemplarze. Biorący, mając przy sobie użyczoną broń, musi mieć też legitymację posiadacza broni albo inny dokument upoważniający do jej posiadania wymieniony w art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji. Żaden przepis nie nakazuje wprost noszenia umowy, ale warto mieć swój egzemplarz przy transporcie broni, na strzelnicy i na polowaniu: pokazuje, skąd pochodzi użyczona broń. Użyczający zachowuje drugi jako dowód, że broń nie znajduje się u niego – ma to znaczenie przy kontroli warunków przechowywania. Po zwrocie warto dopisać datę zwrotu na obu egzemplarzach albo sporządzić krótki protokół.
Zakres użyczenia
Biorący używa broni zgodnie z celem swojego pozwolenia: przy pozwoleniu sportowym oznacza to strzelnicę, treningi i zawody, a przy łowieckim także polowanie na warunkach opisanych niżej, w części o broni myśliwskiej. Użyczenie nie rozszerza prawa do zakupu amunicji poza zakres własnego pozwolenia biorącego. Umowa nie zwalnia też z zasad noszenia broni: broń palną nosi się w kaburze lub futerale (§ 8 ust. 1 rozporządzenia MSW z 26 sierpnia 2014 r.), a myśliwy musi mieć broń rozładowaną i w futerale w obwodzie łowieckim, w którym nie ma upoważnienia do polowania, w publicznych środkach lokomocji oraz na terenie miast i osiedli (§ 9 ust. 1 rozporządzenia z 23 marca 2005 r. w sprawie warunków wykonywania polowania).
Umowa użyczenia broni myśliwskiej
Art. 28 obejmuje też broń odpowiadającą celom łowieckim: biorący musi mieć pozwolenie wydane „w celach łowieckich lub sportowych”, a cele obu stron nie muszą być takie same. W formularzu wybierz rodzaj broni „Myśliwska”, a cel pozwolenia biorącego przepisz z jego decyzji.
- Na polowaniu obowiązują art. 42 ust. 1, 2 i 8 Prawa łowieckiego: poluje członek PZŁ za zgodą dzierżawcy lub zarządcy obwodu, ma przy sobie legitymację PZŁ i pozwolenie na broń myśliwską lub inny dokument uprawniający do jej posiadania, a na polowaniu indywidualnym także pisemne upoważnienie. Umowa użyczenia nie jest tam wymieniona, ale pokazuje, skąd biorący ma broń.
- Przepisy nie rozstrzygają, czy członek PZŁ z samym pozwoleniem sportowym może polować użyczoną bronią myśliwską. Nie zakładaj tego z góry.
- Umowa nie jest dla stażysty bez pozwolenia na broń: to udostępnienie broni osobie nieuprawnionej z art. 263 § 3 Kodeksu karnego. Nie jest też dla myśliwego z zagranicy bez polskiego pozwolenia, którego dotyczą odrębne zasady z art. 42 ustawy o broni i amunicji.
Najczęstsze błędy
- Zamiana stron w formularzu – użyczający to właściciel broni.
- Biorący z pozwoleniem wyłącznie kolekcjonerskim, które nie spełnia warunku z art. 28.
- Brak daty końcowej, choć strony ustaliły konkretny termin.
- Numer legitymacji wpisany zamiast numeru decyzji o pozwoleniu.
- Domyślny zapis o amunicji pozostawiony, gdy amunicja nie jest przekazywana.
- Podpisy tylko na jednym egzemplarzu.
Najczęstsze pytania
Kto może wziąć broń w użyczenie?
Art. 28 pozwala użyczać broń odpowiadającą celom sportowym lub łowieckim i amunicję do niej osobie z pozwoleniem wydanym w celu sportowym lub łowieckim. Sprawdź zakres decyzji biorącego; samo posiadanie dowolnego pozwolenia nie wystarcza. Art. 28 ustawy o broni i amunicji.
Czy biorącemu wystarczy pozwolenie kolekcjonerskie?
Nie. Samo pozwolenie kolekcjonerskie nie spełnia warunku z art. 28 ustawy, dlatego w polu „Cel pozwolenia biorącego” są tylko cel sportowy i łowiecki. Osobną sprawą jest użyczenie broni, którą użyczający ma na pozwolenie kolekcjonerskie: jest oceniane różnie, więc zanim wybierzesz rodzaj broni „Kolekcjonerska”, zapytaj w WPA swojej komendy wojewódzkiej Policji.
Na jak długo zawieram umowę i czy można zakończyć ją wcześniej?
Wybierasz czas nieokreślony albo konkretną datę końcową. W obu wariantach wzór zawiera postanowienie o natychmiastowym rozwiązaniu umowy na żądanie użyczającego. Przeczytaj je przed podpisaniem.
Czy można dodać własne postanowienia?
Tak. Dodatkowe postanowienia w § 8 możesz wpisać w trybie zaawansowanym.
Czy amunicja jest użyczana razem z bronią?
Domyślnie umowa obejmuje amunicję. Jeśli jej nie przekazujecie, odznacz tę opcję w sekcji „Broń i pozwolenia” — PDF będzie wtedy zawierał zapis o użyczeniu bez amunicji.